VĂN HÓA TRONG CÁC BỮA CƠM TRUYỀN THỐNG

Nếu bạn là người yêu thích đi đây đi đó để trải nghiệm cuộc sống người dân bản địa, chắc hẳn bạn sẽ đồng ý với tôi rằng bữa cơm ở mỗi đất nước thể hiện văn hóa, lịch sử và con người ở đất nước đó. Thói quen ăn uống, cách chế biến món ăn, cách trình bày hay thậm chí cả gia vị món ăn đều ẩn chứa trong nó nhiều điều bí ẩn của đất nước ấy.

Chính vì vậy mà có rất nhiều khách du lịch thay vì chọn các nhà hàng lớn, sang trọng nằm trên các con phố sầm uất thì lại chọn những quán ăn bình dân, các món ăn đường phố để cảm nhận cuộc sống và con người ở nơi ấy. Thật không gì thú vị bằng được đi và trải nghiệm!

Quy tắc "ngầm" tạo nên sự hấp dẫn của mâm cơm Việt

Từ những chuyến đi ấy nhìn lại, ta mới thấy ẩm thực Châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng phản ảnh rõ nét hình ảnh những con người cần cù, tỉ mỉ và sáng tạo.

Một bữa cơm Việt Nam cơ bản thường có ba món: món canh, món mặn và món xào. Ngày nay, tùy vào điều kiện, văn hóa từng vùng miền hay mỗi gia đình mà đôi khi có nhiều hơn ba món cơ bản. Thế nhưng, tâm lý chung của người nấu là luôn tuân theo những tiêu chuẩn gần như là luật bất thành văn: đầy đủ dinh dưỡng và đa dạng màu sắc.

Chẳng hạn như bữa cơm Việt sẽ trở nên hấp dẫn hơn khi có dĩa rau xanh mát giữa trưa hè, kết hợp với màu nâu đỏ của món cá hay thịt kho, một chén nước mắm có dăm miếng ớt đỏ tươi, một tô canh chua có màu đỏ của cà chua, màu vàng của khóm, vài mẩu rau nêm xanh li ti, vài khoanh cá trắng nõn... Tất cả những điều giản dị đó đã giữ chân gia đình Việt bao đời nay.

Thế mới có câu: "Ta về ta tắm ao ta Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn"

Câu ca dao ngụ ý rằng dù có đi đâu, thưởng thức bao món ngon vật lạ thì cuối cùng, người ta cũng muốn quay về với mâm cơm quê nhà – nơi đơn giản, mộc mạc mà không biết đã truyền lửa tình thân lại cho bao thế hệ.

Mâm cơm gia đình: Nơi kết nối và "điểm tin thời sự"

Bên mâm cơm mộc mạc ấy không chỉ có món ăn ngon, mà còn là những câu chuyện của các thành viên trong gia đình.

Nếu như ngày xưa không có ti vi, tin tức làng trên xóm dưới sẽ được rôm rả sẻ chia ngay trong bữa cơm. Từ câu chuyện của ông hai, bà bảy sang chuyện nhà nước làm lại đường xá, xây trường mới. Còn ngày nay, với thói quen vừa ăn cơm vừa xem ti vi, thời sự đưa tin tới đâu thì gia đình bình luận ngay tới đó. Cứ như vậy, câu chuyện bên mâm cơm cũng được thay đổi nhanh theo từng "điểm tin thời sự" trên màn hình. Mâm cơm vì thế mà luôn ấm áp và tràn ngập hơi thở cuộc sống.

Tìm chút hương vị quê hương giữa lòng Phần Lan

Chính vì cái sự ấm áp và gắn kết thiêng liêng ấy mà đối với những người xa xứ, dù có sống ở nơi có nền văn hóa khác hẳn như Phần Lan thì dường như thói quen tìm kiếm một quán ăn Việt, một nhà hàng Việt vẫn là điều không thể bỏ. Ngay cả những người Việt sang Phần Lan du lịch cũng luôn tò mò không biết quán ăn vị Việt ở xứ sở Bắc Âu này sẽ như thế nào.

Có lần, người bạn tôi chọc ghẹo một ông anh sang đây du lịch: – "Anh sang chơi có vài tuần mà cũng tìm nhà hàng Việt à? Sao anh không tranh thủ ăn món Tây?"

Anh cười khà khà trả lời: – "Không những là vì thèm đồ ăn Việt mà anh cũng tò mò quán xá bên này họ bán món gì, hương vị ra sao."

Tôi thấy thế liền phụ họa thêm: – "Vậy anh thấy hương vị món Việt bên này ra sao?"

Câu trả lời của anh sau đó khiến tôi phải phục sát đất: – "Ở ngay Việt Nam mà mỗi quán còn mang mỗi vị, huống chi bên này nguyên liệu thiếu thốn thì làm sao gọi là chuẩn vị hay không. Nhưng điều anh thấy là các chủ quán đều cố gắng thổi hồn vào từng món ăn, mang văn hóa truyền thống thể hiện qua cách bày trí nhiều nhất có thể. Đó, con người Việt Nam mình là vậy, chăm chỉ và tỉ mỉ, đó là nét văn hóa đó em."

Lời nhận xét của anh làm tôi cứ suy nghĩ mãi. Đúng vậy, dù ở bất cứ đâu trên thế giới, người Việt chúng ta vẫn luôn giữ vẹn nguyên sự chăm chỉ, tỉ mỉ và tấm lòng hướng về cội nguồn. Những quán ăn Việt nơi đất khách không chỉ bán món ăn, mà còn là nơi những người con xa xứ gửi gắm cả một nét văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Còn bạn thì sao? Bạn đã tìm được "quán ruột" nào mang lại cho bạn cảm giác gia đình ngay tại Phần Lan chưa?